nike_paintSelect09.jpg353fbf2a7d6f691f7b837c08ec69f3c2.jpg

Obesity, type 2 Diabetes Melitus and Weight Bearing Exercise

Share

Η παχυσαρκία αποτελεί μία χρόνια ασθένεια με μεγάλη επίπτωση. Τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και στις αναπτυγμένες χώρες ένας στους τρεις ενήλικες πάσχουν από μία ασθένεια πρόκληση για το δημόσιο σύστημα και τους επαγγελματίες υγείας. Ο κίνδυνος για δευτεροπαθείς ασθένειες και η συνολική νοσηρότητα αυξάνεται στους παχύσαρκους ασθενείς, ενώ η ποιότητα ζωής τόσο των ίδιων όσο και των οικείων τους μειώνεται.

Η παχυσαρκία ορίζεται σαν δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) μεγαλύτερος του 30 kg/m2. Άτομα με ΔΜΣ 25-29,9  kg/m2 κατατάσσονται ως υπέρβαρα. Το προσδόκιμο ζωής τόσο των παχύσαρκων όσο και των υπέρβαρων ασθενών μειώνεται σημαντικά εξαιτίας του αυξημένου κινδύνου για αρτηριακή υπέταση, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ2), στεφανιαία νόσο, ασθένειες της χοληδόχου κύστης, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, οστεοαρθρίτιδα, σύνδρομο υπνικής άπνοιας και ποικιλία μορφών καρκίνου (ενδομητρίου, προστάτη, μαστού και παχέος εντέρου). Από όλες τις προαναφερόμενες ασθένειες ο ΣΔ2 εκτοξεύεται σε πολύ υψηλά επίπεδα στους νέους αλλά και τους μεγαλύτερους ασθενείς, κυρίως εξαιτίας της δυσλειτουργικής κατάστασης του λιπώδους ιστού των παχύσαρκων ασθενών. Επιπρόσθετα, πρέπει να τονιστεί ότι ενώ το συνολικό ποσό λίπους του σώματος είναι σημαντικό, η κατανομή της περίσσειας του λίπους στην περιοχή της κοιλιάς ή των γλουτών τροποποιεί τον υπολογιζόμενο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Πρόσφατα ο όρος ‘diabesity’ εμφανίστηκε στη διεθνή ιατρική βιβλιογραφία για να περιγράψει αυτή τη στενή σχέση της παχυσαρκίας με το ΣΔ2. Τέλος, τόσο το άμεσο αλλά και το έμμεσο κόστος υγείας αυξάνονται σημαντικά και παρά την ύπαρξη τεκμηριωμένων κατευθυντήριων οδηγιών αρκετοί επαγγελματίες υγείας που εργάζονται στην πρωτοβάθμια υγεία συνεχίζουν να συστήνουν μη αξιόπιστες παρεμβάσεις απώλειας βάρους. 

Φαίνεται ότι η επίτευξη του ιδανικού επιπέδου υγείας, σε συνδυασμό με το ελάχιστο δυνατό κόστος και την καλύτερη δυνατή ποιότητα ζωής για τους ασθενείς και τους οικείους τους είναι η λύση. Η παχυσαρκία είναι κυρίως γενετικό πρόβλημα, δηλαδή ένας μη τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου. Το ‘μυστικό’ είναι η ιδανική ισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και την κατανάλωση ενέργειας. Αλλαγές στον καθημερινό τρόπο ζωής όπως στη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα μπορούν να οδηγήσουν στην επίτευξη της. Καθώς η υπερβολική αύξηση του σωματικού βάρους αποτελεί μία από τις πιο επικίνδυνες για τη ζωή παθήσεις στην κοινότητα, όλοι οι επαγγελματίες υγείας που έρχονται σε επαφή με παχύσαρκους ασθενείς πρέπει να είναι σε θέση να συνταγογραφήσουν τα πιο αποτελεσματικά και νεότερα πρωτόκολλα για τη μείωση του σωματικού βάρους.

To 1995 εκδόθηκαν οι πρώτες οδηγίες από το Αμερικάνικο Κολλέγιο Αθλητιατρικής (ACSM) & και το Κέντρο για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Λοιμώξεων. Οι οδηγίες πρότειναν 30 λεπτά/ ημέρα (ή περισσότερο), τουλάχιστον μέτριας-έντασης δραστηριότητας τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας. Εξαίτιας της δραματικής αύξησης των ποσοστών παχυσαρκίας τις τελευταίες δεκαετίες και της αναγνώρισης της ζωτικής σημασίας της άσκησης στη θεραπευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, οι κατευθυντήριες οδηγίες του Ινστιτούτου Ιατρικής, της Διεθνούς Ένωσης Μελέτης της Παχυσαρκίας και του ACSM συστήνουν την ανάγκη για περισσότερα από 150-250 λεπτά/εβδομάδα μέτριας-έντασης δραστηριότητας για την αποτελεσματική διαχείριση του σωματικού βάρους (πρόληψη αύξησης & διατήρηση σε φυσιλογικά επίπεδα). Επιπρόσθετα, το 1996 στο “Surgeon General’s Report” αναφέρονται τα οφέλη της φυσικής δραστηριότητας σε σχέση με το διαβήτη και την παχυσαρκία, υποδεικνύοντας ότι η συστηματική φυσική δραστηριότητα μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης ΣΔ2 και θα μπορούσε να επηρεάζει την κατανομή του σωματικού λίπους. Ωστόσο, μόλις το 2000 το ACSM δίνει σαφείς συστάσεις για ενήλικες με ΣΔ2, τους οποίους κατατάσσει ως ενήλικες με χαμηλότερα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας σε σχέση με τους υγιείς. Ορίζει λοιπόν, ως απαραίτητη έντασης προπόνηση για παχύσαρκα άτομα με ΣΔ2 τα 10-12 λεπτά πολύ έντονης ή 10-30 λεπτά χαμηλής ή μέτριας έντασης δραστηριότητα την ημέρα (3-4 ημέρες/εβδομάδα). Πρέπει να τονιστεί ότι η δίαιτα σε συνδυασμό  με ένα πρόγραμμα προπόνησης οδηγεί σε 3-5 φορές μεγαλύτερη αλλαγή στη σύσταση του σώματος σε σχέση με την προπόνηση χωρίς δίαιτα και ότι η δίαιτα σε συνδυασμό με την άσκηση οδηγεί σε μακροχρόνια αποτελέσματα.

Σχετικά με τον τύπο της άσκησης, η αερόβια άσκηση (ΑΤ) θεωρούνταν για αρκετά χρόνια η πιο αποτελεσματική μορφή άθλησης, Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, η ιατρική έρευνα έχει αναγνωρίσει τη σημασία της προπόνησης δύναμης ή αντιστάσεων (RT), η οποία περιλαμβάνει την προπόνηση με βάρη (σε μηχανήματα ή ελεύθερα βάρη) με φορτίο μεγαλύτερο του 65% της μίας μέγιστης δύναμης (1 RM). Το 2007 & 2009 η Αμερικάνικη Καρδιολογική Εταιρεί και ACSM υπερτονίζουν το ρόλο της RT για την ενίσχυση της μυϊκής δύναμης και αντοχής, της λειτουργικής ικανότητας, της δυνατότητας για αυτοεξυπηρέτηση και της ποιότητας ζωής. Επιπλεόν, τόσο η ACSM όσο και η πρόσφατη έρευνα τονίζουν τη σημασία της προπόνησης RT με ιδιαίτερες λεπτομέρειες εξαίτίας της δυνατότητας βελτίωσης του γλυκαιμικού ελέγχου, της αποτελεσματικής αύξησης της  μυϊκής δύναμης και αντοχής σε ασθενείς με ΣΔ2 και της επακόλουθης μείωσης του σπλαχνικού λίπους. Σε μία πρόσφατη έρευνα βρέθηκε ότι η RT έχει βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Επειδή δεν απαιτεί υψηλά επίπεδα καρδιο-αναπνευστικής λειτουργικής φυσικής κατάστασης, αποτελεί το πιο λογικό σημείο έναρξης στην προπόνηση με σκοπό τη μείωση του βάρους. Η πρόσφατη βιβλιογραφία υποστηρίζει ότι τόσο η AA & η RT είναι απαραίτητες στη θεραπεία μείωσης σωματικού βάρους για τα ιδανικά αποτελέσματα. Ως μέχρι προσφατα χωρίς φυσική δραστηριότητα, οι παχύσαρκοι και διαβητικοί ασθενείς, δυσκολεύονται αρκετά μόνο με αερόβια προπόνηση εξαιτίας του χαμηλού επιπεδου φυσικής κατάστασης. Για αυτό η RT πρέπει να αποτελεί βασικό στοιχείο του συνταγογραφούμενου προγράμματος, δίνοντας τη δυνατότητα για μετέπειτα ένταξη της ΑΤ. Επιπλέον, η δίαιτα σε συνδυασμό με έντονη προπόνηση αντίστασης και αντοχής έχει  μεγαλύτερο αποτέλεσμα στη βελτίωση της σύστασης του σώματος και στη μέγιστη δύναμη σε υπέρβαρους άνδρες σε σύγκριση μόνο με τη δίαιτα ή με συνδυαμό δίαιτας και προπόνησης αντοχής.

Από την άλλη μεριά, σωματικοί, ψυχολογικού και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη συμμόρφωστη των παχύσαρκων διαβητικών ασθενών. Η ενθάρρυνση για καθημερινή δραστηριότητα και για συμμόρφωση με αυτήν είναι εξαιρετικά δύσκολη σε άτομα με χρόνιες ασθένιες. Φαίνεται ότι ακόμα και η συμμόρφωση με τη φαρμακευτική αγωγή είναι πιο εύκολη, γιατί θεωρείται πιο επιτεύξιμη. Ένα πρόγραμμα προπόνησης ήπιας-μέτριας έντασης με ποικιλία ασκήσεων το οποίο μπορεί να ακολουθείται σε τακτά χρονικά διαστήματα προτείνεται ως το πιο αποτελεσματικό.

Συμπερασματικά, φαίνεται ζωτικής σημασίας η ενθάρρυνση των ασθενών για τακτική προπόνηση που συνδυάζει τόσο την αερόβια όσο και την προπόνηση με αντιστάσεις, καθώς εάν συνταγογραφηθεί σωστά και εφαρμοστεί με την κατάλληλη επίβλεψη, η προπόνηση με αντιστάσεις έχει αποδειχθεί ως χρήσιμη εναλλακτική της αερόβιας. Και οι δύο μορφές άσκησεις έχουν θετική επίδραση στο μεταβολικό και καρδιαγγειακό προφίλ των ασθεών και στη φυσική τους κατάσταση αλλά η προπόνηση με αντιστάσεις παρέχει τη δυνατότητα για καλύτερη συμμόρφωση και μεγαλύτερα μεταβολικά και ψυχολογικά οφέλη. Επιπλέον, οι επαγγελματίες υγείας και όλοι όσοι έρχονται σε επαφή με παχύσαρκους και διαβητικούς ασθενείς επιβάλλεται να παρακολουθούν τη σύγχρονη βιβλιογραφία και να επιμένουν στις πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες με σκοπό την αύξηση του προσδόκιμου ζωής και της ποιότητας ζωής των ασθενών μέσω μίας επιστημονικά, τεκμηριωμένης ολιστικής προσέγγισης.

In both developing and developed countries obesity is quite prelevant, one out of three adults suffer from this chronic disease. Obesity increases the risk of secondary illnesses and the additional morbidity rates. Moreover, it significantly reduces the life quality of both the patients and their families and profoundly implicates and challenges the public health and the health care clinicians.

Obesity is defined as body was index (BMI) of more than 30 kg/m2. Individuals with a BMI of 25-29,9  kg/m2 are defined as overweight. The life expectancy of both obese and overweight people is significantly decreased due to the increased risk of morbidity from hypertension, type 2 diabetes mellitus (T2DM), coronary artery disease, gallbladder disease, stroke, osteoarthritis, sleep apnoea syndrome and different forms of cancer (endometrial, prostate breast and colon). From all the above situations T2DM is escalating at frightening levels both in young and older people, mostly due to the dysfunctional state of adipose tissue in obese patients. Moreover, one should always keep in mind that while total body fat is important, the distribution of excess fat in the abdominal or gluteal regions modifies the health risk profile. Recently the term ‘diabesity’ was introduced in the world literature to portray this close relationship of obesity and T2DM. Last but not least, both direct and indirect healthcare costs are significantly increased and despite the evidence-based guidelines primary health care providers continue to recommend invalid weight loss programs.

The key seems to be the achievement of optimal healthcare outcomes with the minimum possible healthcare costs along with the best possible quality life level for the patients and their families. Obesity is mostly a genetic problem, which means an unmodifiable risk factor. It is all about the optimal balance between energy consumption and expenditure. This balance can be achieved with modifications in lifestyle determents such as diet and physical activity (PA). As extremely increased body weight is one of the most common life threatening condition in the community, all primary health care providers that treat obese people should be able to prescribe the most effective and updated treatment protocols for weight reduction.

It was in 1995 when the first guidelines for PA were published by the American College of Sports Medicine (ACSM) and the Centers for Disease Control and Prevention. Τhey included 30 min/day  (or more) of at least moderate-intensity PA on most days of the week. Due to the dramatic increases in obesity rates in recent decades, and the recognition of the substantial role of PA in weight management treatments, the guidelines by the Institute of Medicine, International Association for the Study of Obesity, and the ACSM strongly support the need for more than 150–250 min/week of moderate-intensity PA for efficient weight management (prevention of  weight gain & maintenance of weight loss). Furthermore in 1996 the Surgeon General’s Report outlined the benefits of PA for diabetes and obesity, indicating that regular PA reduces the risk of T2DM and could positively affect body fat distribution. However, it was in 2000 that the ACSM developed specific PA recommendations for adults with T2DM which  were recognized as having lower fitness levels than healthy individuals. Exercise intensity  for obese with T2DM individuals was set at a rating of perceived exertion of 10–12, or low- to moderate-intensity for 10–30 min/ day (3–4d/week). It should be highlighted that diet plus exercise programs produced a three-to-five-fold greater change in body composition than exercise programs alone & diet plus exercise is more effective than diet or exercise alone after a 1-year follow-up.

As far as, the the mode of exercise is concerned, aerobic training (AT) has been though to be the most effective mode of exercise. However, over the last years, medical research have recognized the importance of strength or resistance training (RT), which involves lifting weights (machines or free weights) at loads greater than 65% of the one repetition maximum (1 RM). The 2007 & 2009 statements by the American Heart Association and ACSM underline the role of RT for the enhancement of  muscular strength and endurance, functional capacity and independence, and quality of life. Moreover, the recent ACSM statement and the research literature both highlight the importance of progression in RT with particular detail because of its ability to improve the glycaemic control, effectively enhance muscular strength and endurance in T2DM patients and consistently reduce the amount of visceral fat. A recent research has found that RT has both short- and long-term benefits. Because RT does not require a high level of cardio-respiratory fitness to commence, it represents the most logical starting point in a weight management treatment. Current literature supports the thesis that both RT and AT components are necessary for optimal results. As previously untrained, obese and diabetic individuals are commonly challenged during aerobic-only tasks because of low fitness levels, RT should be a foundational component of exercise prescription optimizing the chance of later engagement in aerobic activity. Moreover, diet with heavy resistance and endurance exercise training  has a greater impact on improving body composition and maximal strength in overweight men as compared to diet alone or diet with endurance exercise training.

On the other hand, physical, psychological and psychosocial factors could have a significant impact on  the compliance of obese patients with T2DM. Encouraging everyday exercise and compliance is extremely difficult in  people with chronic disease due to the specific disease barriers. It seems that even medication taking is more easily maintained than regular exercise and is therefore perceived as a more manageable alternative.  A variety of mild- to moderate-intensity exercise modalities that can be easily maintained and performed at regular intervals is recommended.

Coming to a conclusion, it seems of paramount importance  to encourage patients to follow a regular exercise training program that combines the two different modes (AΤ, RT), as if prescribed correctly and with appropriate supervision, RT is a useful alternative to AT. Both aerobic and resistance training provide benefits to features of metabolic and cardiovascular health, and fitness but RT has the potential to overcome some of the common barriers to exercise and simultaneously provides metabolic and physiological benefits. Moreover, the health care providers and every other professional that treats obese and T2DM patients should follow the current literature and strict to most recent guidelines in order to increase the life expectancy and the life quality of all individuals through a scientific, evidenced-based, holistic approach.

 References:

  1. Dick J. Weight loss interventions for adults obesity: evidence for practice. Worldview on Evidence-Based Nursing. 2004. 209-14.
  2. Hills P.A., Shultz M.J., Soares M.J. et al. Resistance training for obese, type 2 diabetic adults: a review of the evidence. 2009. 740-749.

Copyright Apolloneio Athletic Club 2016

Share